İçeriğe geç

ISO 14064-1 danışmanlığı: envanter hazırlama ve doğrulamaya hazırlık

Hizmet7 dk okumaSon kontrol: Hazırlayan: Karbonpazarı İçerik Ekibi
İçindekiler
Kısa cevapISO 14064 danışmanlığı, kuruluşun sera gazı envanterini ISO 14064-1:2018 gerekliliklerine uygun biçimde sınırlandırıp hesaplamasına, belgelemesine ve raporlamasına destek olur. Doğrulama ise ISO 14064-3 kapsamında bağımsız bir doğrulama kuruluşu tarafından yapılır. Karbonpazarı envanteri hazırlar ve doğrulamaya hazırlar; sertifika vermez, doğrulama yapmaz.

ISO 14064-1 danışmanlığı ne sağlar?

ISO 14064-1:2018, bir kuruluşun sera gazı emisyonlarını ve uzaklaştırmalarını nasıl sınırlandıracağını, hesaplayacağını, belgeleyeceğini ve raporlayacağını tanımlayan uluslararası standarttır. Bu hizmette kuruluşunuzun sera gazı envanterini standardın gerekliliklerine uygun biçimde birlikte kurar, hesaplamaları izlenebilir hale getirir ve envanteri bağımsız doğrulamaya hazır bir dosya olarak teslim ederiz.

Standart ailesinin diğer üyesi olan ISO 14064-3, sera gazı beyanlarının doğrulanmasına ilişkindir ve doğrulama kuruluşlarının kullandığı çerçevedir. Bu ayrım hizmetin sınırını belirler: biz envanteri hazırlar ve doğrulamaya hazırlarız; doğrulama görüşünü bağımsız, uygun yetkinliğe sahip bir doğrulama kuruluşu verir.

Karbonpazarı akredite bir doğrulama kuruluşu değildir ve sertifika düzenlemez. Hazırladığımız envanter ve rapor bir danışmanlık çıktısıdır; üçüncü taraf doğrulama beyanı yerine geçmez. Aynı envanter için hem danışmanlık hem doğrulama hizmetinin tek bir kuruluştan alınması bağımsızlık ilkesiyle bağdaşmaz.

Kimler için uygundur?

  • Müşterisi, yatırımcısı veya finansman kuruluşu ISO 14064-1 uyumlu envanter ya da doğrulanmış emisyon verisi talep eden şirketler.
  • İlk kez kurumsal sera gazı envanteri hazırlayacak ve baştan doğrulamaya uygun bir yapı kurmak isteyen üreticiler.
  • GHG Protocol ile hesaplama yapmış, ancak raporunu ISO 14064-1 diline ve belgeleme beklentilerine uyarlaması gereken kuruluşlar.
  • Önceki doğrulamada bulgu almış ve veri izlenebilirliğini güçlendirmek isteyen ekipler.
  • Birden fazla tesisi olan ve konsolidasyon yaklaşımını netleştirmesi gereken gruplar.

Kapsam: neler dahil, neler dahil değil?

Dahil olanlar

  • Organizasyonel sınırın belirlenmesi (operasyonel kontrol, finansal kontrol veya pay yaklaşımı) ve gerekçesi.
  • Raporlama sınırı: doğrudan emisyonlar ve ISO 14064-1'in dolaylı emisyon kategorileri için önemlilik değerlendirmesi.
  • Emisyon kaynaklarının envanteri; yakıt, elektrik, soğutucu gaz, proses ve önemli bulunan değer zinciri kaynakları.
  • Faaliyet verisi toplama şablonları, emisyon faktörü seçimi ve GWP (IPCC AR5) uygulaması.
  • Baz yıl, yeniden hesaplama politikası ve belirsizlik değerlendirmesi.
  • Standardın içerik gerekliliklerine uygun sera gazı raporu ve hesap dosyası.
  • Doğrulamaya hazırlık: kanıt klasörü, veri akış şeması, ön kontrol ve doğrulayıcı sorularına yanıt hazırlığında destek.

Dahil olmayanlar

  • ISO 14064-3 kapsamında doğrulama, doğrulama beyanı veya herhangi bir sertifika.
  • Doğrulama kuruluşunun ücreti ve takvimi (doğrulayıcı ile doğrudan sözleşme yapılır).
  • Ürün karbon ayak izi (ISO 14067); bu ayrı bir hizmettir: ürün karbon ayak izi.
  • Karbon nötr, sıfır karbon gibi iddiaların onaylanması veya gönüllü karbon kredisi temini.

Teslim edilen çıktılar

ISO 14064-1 danışmanlığında teslim edilen çıktılar
ÇıktıİçerikKullanım amacı
Sınır ve metodoloji belgesiOrganizasyonel ve raporlama sınırı, konsolidasyon yaklaşımı, dahil edilen ve hariç tutulan kategoriler ile gerekçeleriEnvanterin temel kararlarını tek yerde belgelemek
Hesap dosyasıFaaliyet verileri, emisyon faktörleri, kaynak ve sürüm bilgisi, GWP, ara hesaplarHer sonucun yeniden üretilebilmesi
Sera gazı raporuISO 14064-1 içerik gerekliliklerine göre yapılandırılmış envanter raporuMüşteri, yönetim ve doğrulayıcı ile paylaşım
Kanıt klasörüFatura, sayaç okumaları, bakım kayıtları, tedarikçi beyanları için dizinDoğrulayıcının örnekleme yapabilmesi
Belirsizlik ve veri kalitesi notuVeri kaynaklarının güvenilirliği, varsayımlar, iyileştirme önerileriSonraki yıl envanterini güçlendirmek
Doğrulamaya hazırlık kontrol listesiÖn kontrol bulguları ve kapatılması gereken açıklarDoğrulama sürecinde sürprizleri azaltmak

Süreç

  1. Ön görüşme ve kapsam. Envanterin amacı, talep eden taraf, raporlama yılı ve tesis listesi netleştirilir.
  2. Sınırların belirlenmesi. Organizasyonel sınır ve konsolidasyon yaklaşımı seçilir; dolaylı emisyon kategorileri için önemlilik ölçütleri tanımlanır.
  3. Veri toplama. Kaynak bazlı şablonlarla faaliyet verisi istenir; eksik veriler için kabul edilebilir tahmin yöntemleri belgelenir.
  4. Hesaplama. Emisyon faktörleri sürüm ve kaynak bilgisiyle seçilir, hesaplar CO2e cinsinden yapılır ve çapraz kontrol edilir.
  5. Raporlama. Sera gazı raporu ve hesap dosyası hazırlanır, iç gözden geçirmeye sunulur.
  6. Doğrulamaya hazırlık. Kanıt klasörü düzenlenir, ön kontrol yapılır ve doğrulayıcı ile yapılacak toplantılar için hazırlık desteği verilir.

Adımların ayrıntılı anlatımı için kurumsal sera gazı envanteri adım adım rehberine bakabilirsiniz.

Gerekli veriler

  • Tesis listesi, mülkiyet ve kontrol yapısı (kiralık alanlar, ortak girişimler dahil).
  • Doğal gaz, motorin, benzin, LPG ve diğer yakıt tüketimleri (fatura veya sayaç bazlı).
  • Elektrik tüketimi ve varsa tedarikçi beyanı, YEK-G veya benzeri enerji nitelik belgeleri.
  • Soğutma ve iklimlendirme ekipmanı envanteri, gaz dolum ve bakım kayıtları.
  • Proses emisyonu olan tesislerde hammadde ve ürün kütle dengeleri.
  • Önemli bulunan dolaylı kategoriler için satın alma, lojistik, iş seyahati ve atık verileri.

Veri listesinin ayrıntısı için karbon ayak izi için gereken veriler sayfası hazırlık yapmanıza yardımcı olur.

Standartlar ve metodoloji

Çalışmanın temeli ISO 14064-1:2018'dir. Hesaplama pratiğinde GHG Protocol Kurumsal Standardı ile uyum gözetilir; böylece aynı envanter Scope 1 (Kapsam 1), Scope 2 (Kapsam 2) ve Scope 3 (Kapsam 3) diliyle de sunulabilir. Yakma emisyonlarında IPCC 2006 Kılavuzu faktörleri, GWP için IPCC AR5 değerleri kullanılır; elektrikte güncel ulusal şebeke faktörü veya tedarikçi beyanı esas alınır. Doğrulama aşamasında doğrulayıcının ISO 14064-3 ve ilgili akreditasyon kurallarına göre çalışacağı varsayılarak belgeleme yapılır.

ISO 14064-1 envanteri, GHG Protocol envanteriyle aynı şey değildir ama büyük ölçüde örtüşür. İki çerçeve arasındaki sınıflandırma farkları raporda bir eşleştirme tablosuyla gösterilebilir.

Doğrulamada sık karşılaşılan açıklar

  • Organizasyonel sınır kararının ve hariç tutulan kaynakların yazılı gerekçesinin bulunmaması.
  • Faturadaki dönem ile raporlama yılının örtüşmemesi veya eksik ayların tahminle tamamlanıp bunun belirtilmemesi.
  • Emisyon faktörlerinin kaynak, yıl ve sürüm bilgisinin hesap dosyasında yer almaması.
  • Soğutucu gaz dolumlarının bakım firması kayıtlarıyla eşleştirilmemesi.
  • Dolaylı emisyon kategorilerinde önemlilik değerlendirmesinin belgelenmemesi.

Danışmanlık ile doğrulama ayrımı

Danışman envanteri kurar; doğrulayıcı envanterin önemli hatalardan arınmış olup olmadığına dair bağımsız bir görüş verir. Doğrulayıcı seçimi, güvence düzeyi (sınırlı veya makul) ve takvim kuruluşunuzun kararıdır. Bizim rolümüz, doğrulayıcının ihtiyaç duyacağı izlenebilirliği önceden sağlamak ve bulgu çıkarsa düzeltme çalışmasına destek olmaktır. Bu konuda daha fazla bilgi: sera gazı raporunda güvenilirlik ve izlenebilirlik.

Teklifi etkileyen faktörler

ISO 14064 danışmanlığı fiyatları sabit bir liste üzerinden değil, kapsama göre belirlenir. Teklifi en çok etkileyen unsurlar şunlardır:

  • Tesis ve tüzel kişilik sayısı, konsolidasyon yaklaşımının karmaşıklığı.
  • Emisyon kaynaklarının çeşitliliği; özellikle proses emisyonları ve soğutucu gaz envanteri.
  • Dahil edilecek dolaylı emisyon kategorilerinin sayısı ve veri derinliği.
  • Mevcut veri sistemlerinin durumu: ERP, enerji yönetim sistemi veya dağınık faturalar.
  • Önceki yıllara ait envanter olup olmadığı, baz yıl yeniden hesaplama ihtiyacı.
  • Doğrulamaya hazırlık desteğinin kapsamı ve doğrulayıcı toplantılarına katılım.
  • Raporun dili (Türkçe, İngilizce veya ikisi) ve teslim takvimi.

Kurumsal ölçekte genel bir çerçeve için kurumsal karbon ayak izi ve sera gazı envanteri hizmetlerimize de göz atabilirsiniz. Kapsamınızı kısa bir formla paylaşırsanız, teklif hazırlığına bu bilgilerle başlarız.

Sık sorulan sorular

Karbonpazarı ISO 14064 sertifikası veriyor mu?

Hayır. Karbonpazarı akredite bir doğrulama kuruluşu değildir ve sertifika vermez. ISO 14064-1 uyumlu envanteri hazırlar, doğrulama sürecine hazırlık ve doğrulayıcı sorularına yanıt hazırlığında destek olur.

ISO 14064-1 ile ISO 14064-3 arasındaki fark nedir?

ISO 14064-1 kuruluş düzeyinde sera gazı envanterinin nasıl tasarlanacağını, hesaplanacağını ve raporlanacağını tanımlar. ISO 14064-3 ise bu beyanların doğrulanması ve geçerli kılınmasına ilişkin gereklilikleri içerir ve bağımsız doğrulayıcının kullandığı standarttır.

GHG Protocol ile hazırlanmış bir envanter ISO 14064-1'e uyarlanabilir mi?

Çoğu durumda evet. İki çerçeve temel hesaplama mantığını paylaşır; ancak ISO 14064-1'in dolaylı emisyon kategorileri, önemlilik gerekçesi ve belgeleme beklentileri ayrıca karşılanmalıdır. Uyarlama için mevcut envanterin boşluk analizi yapılır.

ISO 14064 danışmanlığı fiyatları neye göre değişir?

Fiyat; tesis sayısı, emisyon kaynaklarının çeşitliliği, dahil edilecek dolaylı emisyon kategorileri, veri sistemlerinin olgunluğu ve doğrulamaya hazırlık desteğinin kapsamına göre belirlenir. Bu nedenle sabit fiyat yerine kapsama göre teklif hazırlanır.

ISO 14064-1 envanteri yasal bir zorunluluk mu?

Türkiye'de her işletme için genel bir ISO 14064-1 zorunluluğu yoktur. Envanter çoğunlukla müşteri talepleri, finansman koşulları, sürdürülebilirlik raporlaması veya gönüllü hedefler nedeniyle hazırlanır. Sektörünüze özgü yükümlülükler güncel mevzuattan ayrıca kontrol edilmelidir.

Kaynaklar

Kaynaklar 11 Kasım 2026 tarihinde kontrol edilmiştir. Mevzuat ve faktörler değişebilir; uygulama öncesinde güncel resmî metni kontrol edin.

İlgili içerikler

Sera gazı envanteri hazırlama hizmeti

ISO 14064-1 ve GHG Protocol uyumlu kurumsal sera gazı envanteri: envanter yönetim planı, çok tesisli yapı, yıllık tekrarlanabilir süreç ve doğrulamaya hazırlık.

İncele

Kurumsal karbon ayak izi hesaplama hizmeti

Şirket, firma ve fabrikalar için GHG Protocol ve ISO 14064-1 uyumlu kurumsal karbon ayak izi hesaplama: Scope 1, 2, 3 kapsamı, çıktılar ve teklif faktörleri.

İncele

Kurumsal sera gazı envanteri adım adım

Kurumsal sera gazı envanteri nasıl hazırlanır? Amaç, sınırlar, baz yıl, veri toplama, hesaplama, kalite kontrol, raporlama ve doğrulamaya hazırlık için 10 adım.

İncele

Organizasyonel sınır nasıl belirlenir?

Sera gazı envanterinde organizasyonel sınır nasıl belirlenir? Pay oranı, finansal kontrol ve operasyonel kontrol yaklaşımları, ortak girişimler ve grup örneği.

İncele